сауыт

сауыт
(Броня)
1) (көне.) садақ, қылыш, найза, т.б. қарулардан қорғануға арналған киім. Ол ұзын темір шығыршықтарды бір-бірінен өткізіп тоқылған тордан қысқа жейде түрінде жасалады. Сауыттың дулығасы, бұған қосымша мойынды жабатын жалбағай сауыт пен қол сауыт, аяқ сауыт темір шығыршықтан жеке тоқылады. Алғаш б.з.д. І мың жылдықта Ассирияда пайда болған. Кейін барлық елдерге тарады. Қазақстанның ежелгі тұрғындары — сақтар да сауыт жасаған;
2) адамдарды, әскери техниканы және қорғаныс құрылымдарын әр түрлі жою құралдарының әсерінен сақтайтын құрал. Ең көп тарағаны — болатты сауыт. Сонымен қатар аллюминий қорытпаларынан, пластмасса, қыш және композициялық материалдардан жасалынған С-тар да қолданылады. Снарядтар мен ядролық қарудың жою факторларынан тиімді кешендік сақтау үшін әр түрлі материалдардың қабатынан тұратын (болат, жеңіл қорытындылар, пластмассалар, шыны талшықты, қыш және басқалар) аралас сауыттар қолданылады. Экрандалған (бөлінген) С. негізгі сауыттық бөліктен және оның алдында кішігірім қашықтықта орналасқан жіңішке металл бөлігінен, армираланған тордан немесе резинадан жасалған экраннан тұрады. Экран кумулятивтік оқ-дәрінің ерте жарылуына себеп болып, оның негізгі сауытқа әсерін азайтады. С-ты танкілерге, ұшақтарға және басқаларға қояды.

Казахский толковый терминологический словарь по военному делу. — Мектеп.

Поможем решить контрольную работу

Смотреть что такое "сауыт" в других словарях:

  • сауыт — зат. Садақ, қылыш, найза т.б. осы сияқты қару жарақтардан қорғануға арналған киім. Ол ұсақ темір шығыршықтарды бір бірімен өткізіп тоқылған тордан қысқа жеңді жейде түрінде жасалады. Сауыттың дулығасы, бұған қосымша мойынды жабатын далбағай сауыт …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • сауыт бұзар авиациялық бомба — (Бронебойная авиационная бомба (БРАБ)) сауытталған нысана ларды немесе мықты бетондалған, сондай ақ темір бетонды қорғанышы бар объектілерді құртуға арналған бомба түрі. Калибрі 100 1000 кг. Тосқауылмен кездесу кезінде оны мықты корпусымен теседі …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • сауыт шыны — (Бронестекло) танкілердің, сауытты автомобильдердің байқау терезесін, ұшақтардың және әскери техниканың басқа түрлерінің кабиналарын әйнектеу үшін қолданылатын беріктілігі жоғары шыны түрі. Белгілі бір қалыңдықтағы С.ш. оқ пен снарядтарға қарсы… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • көзе сауыт — (көне.) садақ, найза, қылыш өтпейтін соғыс киімі. Көзе сауыт көбіне бас киім, қалқан, кеудеге қақтаған шарайна, білекке, тізеге жабатын қыш қоруыштар түрінде жасалады. Кейде темір шығыршықтардан үзбеленген көк сауытты да көзе сауыт деп атаған …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • көзе сауыт — зат. көне Садақ, найза, қылыш өтпейтін соғыс киімі. Көзе сауыт көбінесе бас киім, қалқан, кеудеге қақтаған шар айна, білекке, тізеге жабатын қыш қоруыштар түрінде жасалады. Кейде темір шығыршықтардан үзбеленген көк сауытты да көзе сауыт деп… …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • ақсауыт — зат. көне. поэт. Ең мықты сауыт. «А қ с а у ы т» деген мол болар, Атқанда оқ өтпесе. Ақберен деген сол болар, Тигені тұяқ серіппесе (Ел аузынан, 267) …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • оқсауыт — зат. Оқ салатын сауыт. Жалпақ кемер белдікке қыстырылған тек о қ с а у ы т қана емес, сүңгі, қылыш, семсер де бар (Ж.Тұрлыбаев, Тамыз таңы, 939) …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • оқсауыт — (Гильза) ұрыс заряды және тұтандырғыш құралдар салынған темір құты. О. снарядты (оқты), заряд пен капсюльді біртұтас етіп біріктіреді. Жеке оқсауытты оқтау О. снарядпен бірікті рілмейді (қосылмайды). О. сыртқы бітімі бойынша қарудың оқтығына… …   Казахский толковый терминологический словарь по военному делу

  • ақ сауыт — зат. көне Асыл болаттан жасалған батырлар киетін киім …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • көбе сауыт — көбе …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»